احمد منزوى
اختصارات از منابع 24
فهرستواره كتابهاى فارسى ( فارسى )
عنايت اللّه مجيدى . كار تدوين پانزده مجلد فهرستواره كار من نبود ، اين هنر « انجمن آثار و مفاخر فرهنگى » بوده است كه ناشر پنج مجلد از آن است و تداوم انتشار مجلدات 6 ، 7 ، 8 آن كار كيست ؟ كار من ؟ به سرمايهء مركز دائرة المعارف تأليف و چاپ شده » . * * * آرى اين نشست در تجليل از آن مديران و آن همكاران شريف ، آن پژوهشگران گمنام پشت پرده است نه اين ناچيز . خوب ، آنچه شما در خدمات اين ناچيز فرموديد ، به جاى خود و اينكه پيش از كمكهاى آن دو « مركز » مبارك ، كه اين ناچيز را يارى كردند ، و اينكه از 1335 خ كه نخستين توليد فرهنگىام بود و فراتر از كمكهاى آن مركز تاكنون بيش از 65 مجلد فهرست ، حاصل عمرم بوده است ، باز هم بجاى خود . اما اين ناچيز از كم حاصلى عمرم مينالم و نه از رنجها كه در اين راه بردهام ، من از اينكه نزديك به نيم قرن كار كرده و هنوز در پرورش جانشينهايى براى خود كامياب نبوده و خود را سترون احساس مىكنم سخت افسرده هستم . اين كوتاهى من بوده و يا ساختار فرهنگى كشورمان ؟ بد روزگارى است ، احساس مىكنم . زمان مناسب پرورش شاگردان نيست . انگيزه براى تحقيق جوانان نمانده است ؛ نه انگيزهء مادى و نه انگيزهء روحى . حقوق يك ليسانسيهء ادبيات با صد ساعت اضافه كار كفاف كرايهء يك اطاق را نمىدهد . در گذشته من با حقوق معلمى خانهاى مىخريدم ، با حق التأليف هر عنوان كتاب پنج تومان ، سال به سال زندگى من بهبودى مىيافت . كسانى كه دوستار ايران و فرهنگ ايرانى بودند ، و جوياى نام و نان كه حق هر انسانى است و انگيزهاى براى پويايى يك فرهنگ ، مجالى براى كار در زمينهء دلخواه خود را داشتند . بد روزگارى است ، ارزشها دگرگون شده است . ايران دوستى و دوستار فرهنگ ايرانى بودن ، از ياد رفته و به فراموشى سپرده شده . كسانى كه از مليت ايرانى سخن گفتهاند مورد بىمهرى قرار گرفته و مىگيرند . چرا - در ميانهء دههء پنجاه و شصت به موفقيتهايى دست يافتم . آن نيز در بيرون از « ام القراء ايران » ، يعنى در پاكستان بود كه موفق شدم چند تن را به ايرانشناسى و بخش فهرستنويسى بكشانم . دكتر سيد عارف نوشاهى ، خانم دكتر انجم حميد ، سيد خضر عباس نوشاهى . دكتر سيد عارف نوشاهى اكنون يكى از شخصيتهاى شناخته شده در فهرستنگارى و كتابشناسى در پاكستان ، بلكه مرد سرشناس در زمينهء ايرانشناسى و در قلمرو پژوهشهاى ايرانى شده است و مىباشند . او ديگر استاد من است و نه شاگرد من . سيد خضر عباس نوشاهى ، وابسته به گروه نوشاهيان است كه خاندان ايشان پانصد سال بوده ، كه پشت در پشت از پاسداران زبان فارسى در شبهقاره بودهاند . ايشان نيز تاكنون چندين مجلد « فهرست » از نسخههاى خطى به فارسى و زبان اردو در پاكستان منتشر كردهاند .